İlk olarak Fultek Modbus Rtu Server Programının  demosunu Yükleme merkezinden indirin. Bilgisayarınızın seri portuna bilgi toplamak ve yazmak istediğiniz cihazları bağlayın. Cihazların kullanım kılavuzundan registers adreslerini ve bu adreslerden hangisini almak istiyorsanız bunu seçin ve Fultek Modbus Rtu Server programı iletişim ayarlarını yapın. Tespit ettiğiniz registers’ları okumak için gereken sorguyu oluşturun. Test edin ve sorguyu ekle butonuna basarak sağ taraftaki şablona ekleyin. Başka bir cihaz veya aynı cihazdaki farklı bir registers’ıda aynı yöntemle ekleyin. Sürekli gönder al ve data transfer Excel butonuna basın artık bilgiler Excel’e kaydediliyor. Excel’de sayfa 1 bilgilerin kaydedileceği yerdir. Sayfa 2’ye kendi scadanızı yapabilirsiniz. Bu sayfada grafikler oluşturup veri yolu olarak sayfa 1’de kaydettiğiniz verileri gösterebilir veya butonlar ekleyip butona basıldığında sayfa 1’de belirlediğiniz hücreye komutlar yazabilirsiniz. Fultek Modbus Rtu Server bu hücreden bilgileri alıp sahadaki cihazınızın register’ına otomatik olarak yazacaktır. Fultek Modbus Rtu Server ile fabrikanızdaki tüm sistemlere bilgi alıp yazabilirsiniz. İhtiyacınız olan fabrikanızdaki cihazlarda Modbus Rtu’nun bulunması. Neredeyse her cihazda bu özellik standart bulunmaktadır. Bilgiler Excel’e aktarıldıktan sonra bunları işlemek veya web ortamına,SQL’e aktarmak son derece kolay olacaktır. Önerdiğimiz sistem sizleri büyük bedeller ödeyip scada software’ı satın almaktan kurtardığı gibi Bu softwareları hazırlayacak olan personel giderlerindende kurtarmaktadır. Ayrıca devalopment lisansı gibi ödemeniz gereken ekstra ücretlerde yok. İhtiyaçlarınız değiştiğinde scadanızı sonderece kolay ve hızlı şekilde sizde değiştirebilirsiniz.

Excel’de animasyon oluşturmak:  Bu bölümde Excel’de hazırlayacağınız Scada uygulamaları için ihtiyaç duyabileceğiniz animasyonları nasıl yapacağınızı anlatmaya çalışacağız.Bu amaçla hazırladığımız demo Excel projesini sol taraftaki resime tıklayarak indirebilirsiniz. Öncelikle Excel’de Visual Basic makrosu oluşturmayı anlatacağız. Görünüm > Araç çubukları >  Denetim araç kutusunu seçin Scadanızda kullanacağınız bazı objeler açılıcaktır. Buradan butonu seçin ve sayfa üzerinde istediğiniz yere yerleştirin. Buton üzerine gelip sağ kılik yapın açılan menüde Kod Görüntüleyi seçin.“Private Sub CommandButton1_Click()” ile başlayan “End Sub” ile biten kod sekmesi butona basıldığında işlenecek koddur. Buraya yapmak istediğiniz işlemi Basic dilinde yazmalısınız. Bunun için basic bilmenize gerek yok yazacağınız kod son derece basittir. Tabi komplike kodlarda yazabilirsiniz. Bu sebeple Excel Scada’nın üstün özellikleri olduğunu düşünüyoruz. Örneğimizde bar grafik yapacağız. Tekrar Excel sayfasına dönün ve çizim menüsünü kullanarak sayfa üzerine bir dikdörtgen çizin bu dikdörtgenin yüksekliği minimum ölçüde olsun. Yapacağımız animasyonla yukarıya doğru uzatacağız.

Yaptığımız Dikdörtgenin adını formül penceresinin solundan okuyun. Bizim oluşturduğumuz Dikdörtgene sistem otomatik olarak “Dikdörtgen 2” adını verdi. Kod penceresini tekrar açın Aşağıdaki kodu yazın.

Private Sub CommandButton1_Click()

Dim i As Integer                                                //Geçici değişken oluşturuldu.

i =  ActiveSheet.Shapes("Dikdörtgen 2").Top                //Dörtgenin sayfa üstünden olan mesafesi ölçüldü.

İ = i - 1                                                        //i değişkeni bir eksiltildi.

ActiveSheet.Shapes("Dikdörtgen 2").Top = i                //Dikdörtgen bir piksel yukarı taşındı.

i = ActiveSheet.Shapes("Dikdörtgen 2").Height                  //Dörtgenin boyu ölçüldü.

i = i + 1                                                        //i değişkeni bir artırıldı.

ActiveSheet.Shapes("Dikdörtgen 2").Height  = i                //Dörtgen boyu bir uzatıldı.

End Sub   

Scadanızda animasyon yapmak için çok az komut bilmeniz yeterlidir. Yukarıda Top ve Height komutlarını gördünüz. Genişlik için Weight döndürmek için Rotation komutlarını kullanabilirsiniz.

ActiveSheet.Shapes("Dikdörtgen 2").Visible = False        //Dikdörtgeni gizler. True Görünür yapar.

Sayfa2.Cells(1, 1) = i                                        //i değerini sayfa2 satır 1 sutun 1’e aktarır.

MsgBox ("Fultek Kontrol Sistemleri www.fultek.com.tr")        //Uyarı penceresi çıkartır.

DoEvents        //Normalde Excel makrosu End Sub’a erişmeden yeni görüntüyü sayfaya aktarmaz. Bu komut ile daha erken aktarma sağlayabilirsiniz.

Sub bir program bloğudur. Ve bu bloğa buton ile erişebildiğiniz gibi başka bir çok hareketlede erişebilirsiniz. Bir sub’dan diğerine geçebilir oradanda başka birine geçebilirisiniz. Bunun için sadece sub içerisine gitmek istediğiniz sub’ın adını girmeniz yeterlidir.

Private Sub CommandButton1_Click()

Grafik

End Sub

Sub Grafik

‘Buraya bu sub’da işlenmesi istenilen kod yazılır.

End Sub

Grafik boy ve data sayısı otomatik ayarlama: Sizlerden gelen soruların bir kısmı graiğin boyunu ve data sayısını ayarlamak yönünde olunca. Bu konuyu biraz açıklamak istedik. Grafiği ilk oluştururken grafik verileri seçiliyor, Fakat sistem veri toplamaya devam edince seçilen veriler sabit kalıyor oysa sistem çalıştıkça verilerin grafik üzerine çizilmeye devam etmesi isteniyor. Konuyu daha iyi açıklamak için örnek üzerinden gidelim.Örnek: Excel’de bir grafik oluşturalım ve veri adresini satır 1 ila satır 100 arasında B,C,D sütunlarını kapsayacak şekilde verelim. Görünüm>Araç Çubukları>Denetim Araç Çubuğun’dan iki adet ScrollBar ekleyelim. ScrollBar1 veri başlangıç adresi ScrollBar2 grafik’deki data sayısı (Katagori eksenindeki veri sayısı), Birde buton ekleyelim. Buton üzerine çift tıkladığımızda Vb makro editör açılacak ve aşağıdaki kodu yazalım.

Dim str As String

Dim graf_boy As Long

graf_boy = ScrollBar2.Value + ScrollBar1.Value

If graf_boy > 65535 Then graf_boy = 65535

str = "A" & ScrollBar1.Value & ":" & "C" & graf_boy

ActiveSheet.ChartObjects("Grafik 1").Activate

ActiveChart.SetSourceData Source:=Sheets("Sayfa1").Range(str)

Bu konu için hazırladığımız Örnek Excel dosyasını indirmek içi buraya tıklayınız.

Excel’de Sayı Sistemleri: Excel Çok gelişmiş sayı sistemlerini kullanır. Otomasyon cihazları ise sınırlı kapasitelerinden dolayı sayı sistemleri üzerinde bazı tasarruflar edinmeye çalışmışlardır. Ve Byte,Word,Dword boyutunda Signed veya Unsigned sayı tipleri ortaya çıkmıştır. Bu sayı tiplerini Excel’de oluşturmak için yapılması gerekenleri anlatacağız. Bu konu için hazırladığımız Örnek Excel dosyasını indirmek içi buraya tıklayınız.Unsigned = İşaretsiz, Signed = İşaretli(Artı-Eksi)

Unsigned Byte:        8 bit’lik 0 ila 255 arasında olan sayılardır.

Signed Byte:                8 bit’lik –128 ila +127 arasında olan sayılardır.

Unsigned Word:        16 bit’lik 0 ila 65.535 arasında olan sayılardır.

Signed Word:                16 bit’lik –32.768 ila +32767 arasında olan sayılardır.

Unsigned Dword:        32 bit’lik 0 ila 4.294.967.295 arasında olan sayılardır.

Signed Dword:                32 bit’lik –2.147.483.648 ila +2.147.483.647  arasında olan sayılardır.

Bir sayı Signed olduğunda en büyük değerli biti sayının işareti olur ve sayı tersten okunur. Örneğin 8 bit’lik Signed bir sayıda +1 ifade etmek için bit’lerin durumu “00000001” olur. –1 ifade etmek içinse “11111111” - 2 ise “11111110”  bu örnekten’de anlaşılacağı gibi Signed –1 sayısını Unsigned olarak okursak elde edeceğimiz sayı 255’dir. Bu sayıyı eksi bir olarak okumak için ihtiyacımız olan formül “Sonuç = Okunan Değer - 256”. Formüldeki 256 8 bit’lik maksimum sayı + 1’dir. Bu formül Word ve Dword’de benzer şekildedir. Tek farkı sabit sayının değişmesidir.

Byte :        Sonuç = Okunan Değer - 256

Word :        Sonuç = Okunan Değer - 65536

Dword:        Sonuç = Okunan Değer - 4294967295

Excel’de yazacağımız formülde ise “Eğer” Fonksiyonunu kullanmak zorundayız. Okunan değer Signed olsa dahi Excel Unsigned olarak okuyacaktır. Eğer fonksiyonu ile sayının eksimi artımı olduğunu anlayıp artı ise aynen alacağız eksi ise ters çevireceğiz.”Fx” sihirbazından Eğer fonksiyonunu seçtiğimizde aşağıdaki pencere açılacaktır.

İşlemi tamamladığınızda hücreye

“=EĞER(A1<128;A1;A1-256)”

Kodunu ekleyecektir.

Excel’de ActiveX Çalıştırma: Sizlerden gelen bir diğer soruda Scada programlarının grafik library’lerinin olduğu ve program yaparken bu componentlerin işi kolaylaştırdığı, oysa Excel’de grafik ve animasyon yapmanın fazla vakit aldığı yönündedir. Hayır bu böyle değil, Bu library’leri ve daha fazlasını en etkin olarak destekleyen program scada programları değil Excel’in ta kendisidir. Sadece grafik olarak değil her çeşit ActiveX dosyasının Excel içerisinde birkaç dakikada uyarlayıp kullanmaya başlayabilirsiniz. Grafik konusunda ise İnternet arama motorlarında arattığınızda yüzlerce grafik activeX dosyası bulacaksınız. Bu konuyu tüm grafikleri WinCC ile neredeyse aynı olan Symbol Factory ile bir örnek yaparak açıklayalım.Görünüm>Araç Çubukları>Denetim Araç Çubuğun’dan Diğer denetimleri seçtiğinizde system32 içerisindeki tüm activex’ler listelenir. İhtiyacınıza uygun birini seçin ve sayfa üzerinde her hangi bir yere yerleştirin. Bu nesne bazı programların ihtiyaç duyduğu ve diğer programların kullanımına açık olmayan bir nesne ise nesne yüklenemiyor diyecektir. Böyle bir sorun yoksa nesne yüklenir. Üzerine gelip sağ kilik yaptığınızda nesne özelliklerinde bir çok fonksiyonu değiştirebilirsiniz. Örneğimizde GXmeter nesnesini seçtik. Sayfaya bir buton daha ekledik ve buton üzerine çift tıkladık.Açılan Vb kod penceresine nesnenin adını “GXmeter1.” yazdığımızda bu nesne ile yapabileceklerimizin listesi açılır. Biz value’yu seçtik ve “GXMeter1.Value = 50” kodunu yazdık. Artık kullanıma hazır. İnternet üzerinde bir çok activex library satılmaktadır. Ve bunlar yalnızca grafik’te değildir. 

Projeniz bittiğinde Araçlar > Koruma > Sayfayı koru’yu seçerseniz operatörlerin programınızı bozmasını önlemiş olursunuz. Dilerseniz bu kısımda parola koyabilirsiniz.Projenizi Fultek Modbus Rtu Server programı ile çalıştıracaksanız Excel Dosyasını Orginal.xls olarak programın yüklü bulunduğu klasöre kaydedin. Fultek Modbus Rtu Server programı bu dosyayı her seferinde otomatik olarak açacaktır. Görüldüğü gibi pahalı Scada’da programlarında yapılabilen her şey Excel’de yapılabilmektedir. Ancak Excel’de yapılabilenlerin tamamının Scada programlarında yapılması beklenemez bile. Bir çok uygulamada scada’dan Excel’e veri aktarımı gerekli olmaktadir. Biz ise Scada’yı Excel’de yapıp bu gereksinimi tamamen ortadan kaldırdık.